CÁC BỌ HỌC VỎ 14

Nhà văn Nguyễn Quang Lập, hiệu Bọ Lập , đã bị bắt, thật là buồn, vì một trang báo mạng thẳng thắng, có trách nhiệm, đã tạm ngưng. Một nhà văn đáng kính, có tài , đang bị bệnh tật phải chịu tù tội ,
Mấy bữa trước còn thấy Bọ Lập chống gậy đi trên con đường dẫn vào khu chung cư. Một chân yếu , đi lại khó khăn, Tóc bạc , ánh mắt ưu tư, nhìn già hơn nhiều so với tuổi 58. Cái tuổi đó nhiều tay có chức quyền, đầu nhuộm đen nhánh, bụng phệ, hùng hực khí thế...
Bây giờ nhiều người tài , nhưng họ khôn, nói năng, viết lách có định hướng... người nghèo , khốn khó, ít thôi,  trong sạch vững mạnh là đa số, quan chức phải hùng hồn, sáng láng, và luôn là tấm gương cho thế hệ sau... Thì được tổ chức tiếp đón, được đăng đàn,nói xong có người vỗ tay, và còn có phong bao, phong bì, giải này thưởng nọ... Cũng có chống tiêu cực, nhưng mà phải định hướng
 Bọ Lập thẳng  , tốt , thương dân mình quá, thành ra viết thẳng ruột ngựa, người ta không thích, là bắt. Dân mình hay nói "Vuốt mặt phải nể mũi " , mới phải đạo xưa
 Bây giờ rất cần bắt chuột tham nhũng. Bắt bọ Lập mà làm gì ? Không hiểu được
  Lạc chuyện một tí, từ chuyện Bọ Lập, mình lại nhớ đến các Bọ học lớp vỏ 14 với mình ở Hải Phòng
  Lớp mình năm đầu tiên , dân khu 4 trọ trẹ, chỉ có mấy đứa Hà Tĩnh, Nghệ An.
 Chiến tranh khốc liệt vừa đi qua, suốt những năm học phổ thông, đều phải đi học sơ tán , trường lớp đơn sơ, thành ra học sinh khu 4, lúc có điểm giống nhau : trông lơ ngơ, đúng là nhà quê ra tỉnh. Được cái : nhiều người chăm học, hay giúp nhau, và cũng rất thẳng mực tàu
 Năm thứ hai , hội khu 4 có thêm anh Lương , khóa 13 xuống
 Anh Lương Là học sinh lớp vỏ 10, trên mình 4 khóa, anh vào đại học từ năm 1969, đến năm 1971, nhập ngũ, Làm tình nguyện quân đánh nhau với phái hữu Lào ở Xiêng Khoảng, bị thương , rời quân ngũ về lại trường, học khóa 13, rồi lại xuống khóa 14. Học sinh phồ thông mới tốt nghiệp vào học những năm đầu đại học, còn trẻ khỏe, mà còn vất vả, thi đi, rồi thi lại...Mấy anh đi bộ đội về, sức khỏe yếu, học rớt là chuyện thường
 Anh Lương, quê ở Ba Đồn, Quảng Trạch , lúc đó anh đã có vợ, nên mấy đứa tếu táo trong lớp hay gọi anh là Bọ Lương. Mình ở cùng phòng , anh  giường tầng trên, mình giường dưới. Mình không theo mấy đứa, gọi anh bằng bọ, nhưng mình hay theo anh đi tắm, để xin xà bông giặt. Anh Là bộ đội đi học, có phụ cấp , có tiêu chuẩn thuốc lá. Anh không hút thuốc, nên khi được phân phối, đứa nào thích phì phèo là anh cho . Bù lại mấy đứa cũng hay phụ giúp anh khi làm các thiết kế môn học
 Sau tháng năm 1975, nhiều sinh viên các khóa 9 ,10 đi bộ đội , xuất ngũ trở về trường cũ , Họ học các khóa sau, nhưng hay đến phòng mình , để thăm anh Lương, Anh Chinh, là bạn cùng khóa, lại đồng quân ngũ, người ra quân trước, người xuất quân sau. Mấy anh bộ đội gặp nhau, có mấy thằng em khu 4 trọ trẹ, chầu cạnh  là kể ra bao nhiêu chuyện về Bọ Quảng Bình. Nếu mà có tài nhớ, ghi lại, có tập chuyện hay.
Thời đó, các đoàn quân ra vào chiến trường, đều phải hành quân qua khu 4, chiến tranh ác liệt nhiều gian khổ
Nhân dân khu 4, bằng nhiều hình thức, đã góp phần giúp cho bộ đội hành quân được an toàn , nhanh chóng
 Trong các đoàn quân ra trận ngày đó, có rất nhiều sinh viên   khoa văn  tổng  hợp, sư phạm. Họ đã sáng tác nhiều giai thoại vui về tình quân dân, về tính cần kiệm , sự chịu thương, chịu khó của người dân khu 4, mà nhân vật tiêu biểu là bọ. Người kể cũng vui, mà người nghe thì cười mà ra nước mắt, vì thương khu 4 quá . Mình sống ở đó, càng  thấy  thân thương những câu chuyện về đất và người khu 4, những năm đánh Mỹ .  Lâu quá không còn nhớ được chuyện nào, chỉ nhớ mỗi tựa câu chuyện : "Sao các chú lại ngửi mồm con gái Bọ "
Các bọ ngày xưa hay rầy các chú, mà bênh con gái, bây  già lắm, các con bọ cũng đã nên ông, nên bà, còn các chú, thì đã về hưu hết , và cũng là lớp người xưa nay hiếm rồi 
 Qua các câu chuyện về Quảng Bình những ngày chiến tranh, càng  ngày chiến tranh, càng thấy cái may mắn của những người không phải vất vả vì chiến tranh, được đi học, từ phổ thông, rồi học nghề đóng tàu, càng thêm cố gắng học tập
Bọ  Lương học rất chăm , nhưng cũng nhiều hè phải ở lại trường, để thi lại, nhưng cuối cùng anh cũng có bằng tốt nghiệp, cùng với lớp vỏ 15.
Cuối năm 1975, anh Huê người Đồng Hới, học vỏ 9, cùng đi bộ đội với Anh Lương , về học cùng với vỏ 14.
Vào học được 1 tháng, trong lúc tự học, anh nói với cả phòng : miềng phải về quê thôi, mấy cái tích phân , đạo hàm , rồi đê cong, đê thẳng, miềng mần không nổi nửa rồi, xin chuyển ngành về quê, làm anh cán bộ địa phương, hưởng lương cán sự, cho chắc ăn, để cùng vợ nuôi con, mai mốt cho con trai đi học đóng tàu, theo nghề cùng các chú...
 Rồi anh về quê, ba lô trên vai, quân phục, bạc màu, anh chào tạm biệt mọi người trong lớp đi ra ga Hải phòng , trở về quê
Qua anh Lương biết được anh Huê đã có việc làm ở văn phòng huyện Lê Thủy, con cái học hành tấn tới.
 Mỗi lần đi qua qua đèo ngang, qua những cồn cát chang chang nắng và phật phật gió lào, lại nhớ đến những câu chuyện  cười ra nước mắt,về tình quân dân Quê Bọ, những ngày đánh thắng giặc Mỹ